Áo đầm kiểu cổ dún là mẫu có điểm nhấn rõ ở phần cổ, phù hợp khi muốn tạo dáng mềm hơn cho thân trên nhưng vẫn giữ được sự kín đáo và dễ mặc. Với mẫu này, phần rập cần được xử lý kỹ ở cổ, vai, đường mở dún và đường đề cúp để khi may lên, cổ có độ gom tự nhiên, thân áo không bị hụt và phần dưới có đủ khoảng để xếp ly.
Nội dung dưới đây tập trung vào phần xử lý rập sau khi đã có rập thân cơ bản. Người học nên chuẩn bị rập giấy trước, kiểm tra lại các đường thân trước, thân sau, đường sườn, vai và chiều dài thân trước khi bắt đầu rã rập. Nếu chưa chắc trên vải chính, nên thử trước trên giấy rập hoặc vải nháp để tránh khoét cổ quá rộng hoặc mở dún không đều.
Chuẩn bị thân rập trước khi xử lý cổ dún
Trước hết, cần xác định rõ phần thân áo đang làm là thân dài hay chỉ là phần thân trên. Nếu mẫu được biến tấu thành áo rời, phần thân có thể dừng ở chiều dài áo mong muốn. Nếu làm thành đầm liền, bên thân còn lại phải được kéo dài xuống, vì nếu không kéo dài đủ thì khi ráp lại dễ bị hụt thân.
Trên rập, cần nhìn rõ đường sườn, đường vai, phần cổ cao và khu vực sẽ mở để tạo cổ dún. Phần dưới của thân không cần kéo giống phần cổ, vì khu vực này chủ yếu xử lý bằng đường đề cúp và miếng xếp ly. Khi cắt giấy, nên giữ lại phần rập chính, chỉ loại bỏ phần dư sau khi đã kiểm tra đúng đường cần khoét.
Dựng đường cổ cao và lấy điểm hạ 8 cm
Ở phần vai, dựng một đường từ đường ngang của thân rập. Đường này không cần dựng theo kiểu vuông góc cứng, mà đi theo hướng thẳng từ đường ngang để lấy xuống một đoạn 8 cm. Đây là mốc quan trọng để tạo đường cổ ban đầu cho mẫu cổ cao.
Sau khi lấy xuống 8 cm, nối đường này qua phần cổ theo dáng đã xác định trên rập. Đường nối cần liền mạch, không gãy đột ngột, vì đây là phần sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến dáng cổ khi may hoàn thiện. Khi đã vẽ xong, cắt theo đường cổ này để tạo được khung cổ ban đầu.
Tạo vòng tròn nhỏ để mở phần cổ dún
Sau khi cắt xong đường cổ, lùi vào khoảng 1 cm tại vị trí cần mở dún. Từ điểm này, tạo một vòng tròn nhỏ trên rập. Trong mẫu hướng dẫn, đường ngang của vòng tròn nhỏ đo được khoảng 4 cm.
Vòng tròn này không phải là chi tiết trang trí cuối cùng, mà là vùng dùng để mở rộng rập. Khi khoét và cắt mở đúng hướng, vòng tròn nhỏ sẽ được bung ra thành vòng tròn lớn hơn, giúp tạo độ dún cho phần cổ khi luồn dây rút.
- Lùi vào 1 cm tại vị trí đã xác định trên cổ.
- Vẽ vòng tròn nhỏ, phần ngang khoảng 4 cm.
- Khoét bỏ phần vòng tròn nhỏ theo đường đã vẽ.
- Cắt mở các đường dẫn từ vòng tròn để chuẩn bị bung rập.
Cắt mở rập để tạo vòng tròn lớn
Khi đã có vòng tròn nhỏ, tiến hành cắt mở các đường hướng ra ngoài. Chỉ cắt mở đúng các đường cần bung, không cắt rời toàn bộ khung rập nếu phần đó còn dùng để giữ dáng thân áo. Ở góc dưới của vùng cổ, có thể cắt mở thêm một đường để phần vòng tròn được bung đều hơn.
Sau khi cắt mở, các phần rập sẽ được tách ra theo nhiều hướng. Có thể mở thành ba khoảng chính để tạo vòng tròn lớn. Khoảng mở cần được điều chỉnh đều tay, vì nếu một bên mở quá nhiều còn bên kia quá ít, khi rút dây cổ có thể bị lệch hoặc dồn nếp không đẹp.
Phần khung thừa sau khi mở rập có thể được điều chỉnh hoặc bỏ đi tùy theo dáng rập thực tế. Điều quan trọng là giữ cho đường cổ sau khi bung vẫn có logic với thân áo, không làm mất đường vai và không làm hỏng điểm ráp với thân thường.
Xử lý nẹp hoặc viền để luồn dây rút
Khi vòng tròn đã được mở lớn, phần cổ có thể hoàn thiện theo hai hướng: may cặp nẹp hoặc bẻ viền vào trong. Cả hai cách đều nhằm tạo đường luồn cho dây rút. Nếu chọn may nẹp, cần chuẩn bị nẹp đủ mềm để ôm theo đường cong. Nếu chọn bẻ viền, cần kiểm tra vải có đủ độ mềm và không bị cộm khi gập.
Sau khi có đường luồn, đưa dây rút vào phần cổ và rút nhẹ để tạo độ dún. Không nên rút quá chặt ngay từ đầu, vì phần cổ cần được cân lại trên thân áo. Khi độ dún đã ổn, cột hoặc cố định dây rút với phần thân thường để giữ dáng.
- Nếu vải dày, nên thử cách may nẹp trước để cổ ít bị cộm.
- Nếu vải mỏng hoặc có độ rũ, bẻ viền có thể cho cảm giác mềm hơn.
- Khi rút dây, cần quan sát nếp dún hai bên để tránh lệch tâm cổ.
Điều chỉnh đường đề cúp trên thân áo
Sau phần cổ, tiếp tục xử lý đường đề cúp. Đường đề cúp được vẽ từ vị trí đã xác định trên thân, sau đó đưa vào trong theo dáng cúp mong muốn. Đây là đường giúp thân áo ôm và chuyển dáng mềm hơn, nhất là với mẫu dành cho người muốn phần thân trước có phom rõ nhưng không quá cứng.
Khi đã vẽ xong đường đề cúp, cắt rã theo đường này để tách rập. Cần nhớ rằng đường đề cúp không chỉ có ở một bên thân. Bên còn lại cũng phải có phần đề cúp tương ứng, dù khi vẽ mẫu thử trên giấy có thể bị thiếu giấy hoặc chỉ thể hiện một bên để dễ thao tác.
Trước khi chuyển sang vải, nên đặt các mảnh rập lại với nhau để kiểm tra đường ráp. Nếu đường đề cúp bị gãy, lệch hoặc thiếu chiều dài, cần chỉnh trên giấy trước. Không nên đợi đến lúc may mới sửa, vì khi đó đường cúp dễ làm thân áo bị nhăn hoặc vặn.
Kéo dài thân và đặt phần xếp ly dưới
Với mẫu áo đầm, phần thân còn lại cần được kéo dài xuống đúng chiều dài thiết kế. Đây là lưu ý quan trọng vì nếu chỉ cắt một bên thân mà không kéo dài phần còn lại, thân áo sau khi ráp sẽ bị hụt. Khi làm rập, nên đánh dấu rõ đâu là thân trước, đâu là thân sau và đâu là phần cần kéo dài.
Phần miếng xếp ly nằm ở thân dưới. Khi đặt rập, cần xác định vị trí xếp ly trước khi cắt vải để không làm lệch phom. Ly là phần vải được gấp lại để tạo độ rộng hoặc tạo dáng; nếu đặt sai vị trí, phần dưới có thể bị phồng không đúng chỗ hoặc làm người mặc khó cử động.
Ở phần phía trong sau khi mở rộng, các mảnh rập cần được làm liền. Có thể dán lại trên giấy để giữ ổn định trước khi cắt vải. Việc làm liền rập giúp người cắt nhìn được toàn bộ hình dáng sau khi mở rộng, tránh nhầm giữa đường khoét, đường cắt mở và đường ráp thật.
Kiểm tra bộ rập trước khi cắt vải
Sau khi hoàn thành, bộ rập cần có đủ thân trước, thân sau, phần cổ dún, đường đề cúp và phần thân dưới có xếp ly. Vì mẫu này có nhiều chi tiết biến kiểu, thời gian vẽ rập sẽ lâu hơn mẫu thân cơ bản. Người học không nên vội cắt vải chính nếu chưa kiểm tra lại các điểm nối.
- Kiểm tra đường sườn có khớp giữa thân trước và thân sau không.
- Kiểm tra phần vai sau khi xử lý cổ có còn đúng dáng không.
- Kiểm tra vòng cổ đã được mở đủ để tạo dún nhưng không quá rộng.
- Kiểm tra đường luồn dây rút có đủ khoảng để may nẹp hoặc bẻ viền.
- Kiểm tra đường đề cúp hai bên thân có tương ứng với nhau không.
- Kiểm tra phần thân kéo dài và vị trí xếp ly trước khi đặt lên vải.
Lưu ý khi may thử mẫu cổ dún
Mẫu cổ dún phụ thuộc nhiều vào chất liệu vải. Vải mềm, có độ rũ thường cho nếp dún nhẹ và tự nhiên hơn. Vải dày hoặc đứng phom có thể làm phần cổ cộm, nên cần cân nhắc cách xử lý nẹp, độ rộng đường luồn dây và lực rút dây.
Khi may thử, nên rút dây từng chút một rồi quan sát trên ma-nơ-canh hoặc trên người mặc. Nếu cổ bị dồn quá nhiều về một phía, cần tháo ra cân lại nếp. Nếu phần cổ bị căng, có thể do vòng mở chưa đủ hoặc đường luồn dây quá hẹp so với loại dây đang dùng.
Với người mới học, cách ít rủi ro nhất là hoàn thiện thử phần cổ trên vải nháp trước. Sau khi đã hiểu độ bung của vòng tròn, độ dún của dây rút và cách thân áo ôm theo đường đề cúp, việc cắt trên vải chính sẽ chắc tay hơn.
Hoàn thiện hướng xử lý rập
Quy trình chính của mẫu áo đầm cổ dún gồm dựng phần cổ cao, lấy mốc 8 cm từ vai, tạo vòng tròn nhỏ khoảng 4 cm sau khi lùi 1 cm, khoét và cắt mở để bung thành vòng tròn lớn, sau đó xử lý nẹp hoặc viền để luồn dây rút. Phần thân áo tiếp tục được điều chỉnh bằng đường đề cúp và phần xếp ly ở thân dưới.
Khi nhìn lại toàn bộ rập, cần đảm bảo các phần mở rộng đã được dán liền, đường đề cúp đã rõ, thân còn lại đã được kéo dài đúng yêu cầu và vị trí xếp ly không bị nhầm. Đây là mẫu có nhiều chi tiết, nên làm chậm ở bước rập sẽ giúp giảm lỗi khi cắt và may thật.
